Obligacje skarbowe indeksowane inflacją to dłużne papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa, których oprocentowanie jest bezpośrednio powiązane ze wskaźnikiem wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych (czyli inflacją podawaną przez GUS).
Ich głównym zadaniem jest ochrona realnej wartości oszczędności przed spadkiem siły nabywczej pieniądza.
Jak działa mechanizm indeksacji?
W przypadku tych obligacji warunki oprocentowania zmieniają się w czasie trwania inwestycji i są podzielone na dwa etapy:
-
Pierwszy rok (pierwszy okres odsetkowy): Oprocentowanie jest stałe i określone z góry przez Ministerstwo Finansów w warunkach emisji.
-
Kolejne lata: Oprocentowanie staje się zmienne i jest obliczane według prostego wzoru:

-
Wskaźnik inflacji rocznej – odczyt rocznej inflacji (rok do roku) publikowany co miesiąc przez Główny Urząd Statystyczny (GUS). Do obliczeń przyjmuje się wartość z określonego miesiąca poprzedzającego nowy okres odsetkowy.
-
Stała marża – gwarantowany przez państwo zysk „ponad inflację”. Jej wysokość jest stała i znana już w momencie zakupu obligacji (nie zmienia się przez cały okres trwania umowy).
Co w przypadku deflacji? Jeśli w gospodarce wystąpi spadek cen (deflacja, czyli inflacja ujemna), Ministerstwo Finansów gwarantuje, że do obliczeń oprocentowania przyjmuje się wartość 0%. Oznacza to, że w najgorszym scenariuszu oprocentowanie obligacji będzie równe samej marży handlowej – zysk nigdy nie spadnie poniżej zera.
Główne rodzaje obligacji indeksowanych w Polsce
W ofercie detalicznej Skarbu Państwa standardowo dostępne są cztery rodzaje takich obligacji:
| Typ obligacji | Okres wykupu | Dla kogo? | Sposób wypłaty odsetek |
| COI (4-letnie) | 4 lata | Dla każdego | Wypłacane co roku (można je pobrać lub automatycznie reinvestować) |
| EDO (10-letnie) | 10 lat | Dla każdego | Kumulowane (kapitalizowane) co roku i wypłacane przy wykupie na koniec inwestycji |
| ROS (6-letnie) | 6 lat | Dla beneficjentów programu „Rodzina 800+” | Kumulowane (kapitalizowane) co roku |
| ROD (12-letnie) | 12 lat | Dla beneficjentów programu „Rodzina 800+” | Kumulowane (kapitalizowane) co roku |
Zalety i wady rozwiązania
Zalety
-
Wysokie bezpieczeństwo: Gwarantem wypłaty kapitału wraz z odsetkami jest bezpośrednio państwo.
-
Ochrona przed inflacją: Gdy ceny w sklepach rosną, rośnie również oprocentowanie Twoich oszczędności.
-
Elastyczność (wcześniejszy wykup): Pieniądze można wycofać przed terminem, płacąc niewielką, stałą opłatę karną od każdej obligacji (tzw. opłatę za przedterminowy wykup).
Wady
-
Podatek Belki: Wypracowany zysk podlega standardowemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od zysków kapitałowych (19%), co przy bardzo wysokiej inflacji może sprawić, że realna stopa zwrotu (po odliczeniu podatku i inflacji) będzie nieznacznie ujemna (chyba że inwestujesz przez konta emerytalne IKE/IKZE).
-
Opóźnienie indeksacji: Oprocentowanie reaguje na inflację z opóźnieniem – stawka na kolejny rok bazuje na odczytach historycznych, a nie na tym, jaka inflacja będzie dopiero mieć miejsce.



